Nghề nuôi cá lồng bè trên các vịnh của quần đảo Cát Bà thuộc đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, đem lại thu nhập cao, ổn định cho hơn 100 hộ làm nghề.
Có dịp thăm quan các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà bằng du thuyền, du khách không khỏi thích thú với quang cảnh những ô lồng bè nuôi cá mọc lên san sát tại các vịnh Lan Hạ, Trà Báu…
Trao đổi với phóng viên, anh Bùi Văn Luyện, một trong những người nuôi cá lồng bè lâu năm tại đây, cho biết, nghề nuôi cá lồng bè xuất hiện từ những năm 1990. Giai đoạn cao điểm, cả vùng có hàng trăm hộ nuôi với hàng nghìn lồng bè, chủ yếu nuôi cá song lai, cá gáy, cá giò…
Trước tình trạng nuôi lồng bè tự phát làm ô nhiễm môi trường, năm 2021, HĐND TP Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 05 quy định hỗ trợ tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải (nay là đặc khu Cát Hải). Theo đó, TP Hải Phòng tổ chức tháo dỡ 450 cơ sở nuôi trồng thủy sản, bố trí tái nuôi trồng tại các khu vực được quy hoạch đối với hơn 150 cơ sở đủ điều kiện theo quy định (sau đó giảm xuống còn gần 120 cơ sở).
Đồng thời, TP Hải Phòng khuyến khích, ưu tiên và bắt buộc các hộ nuôi chuyển từ phao xốp, gỗ sang sử dụng vật liệu làm lồng, phao nổi bằng nhựa HDPE, composite thân thiện với môi trường.
Sau khi được quy hoạch, sắp xếp lại, nghề nuôi cá lồng bè trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà dần đi vào ổn định, giúp các hộ yên tâm sản xuất. Tình trạng ô nhiễm môi trường vốn gây nhức nhối nhiều năm trên vịnh của giảm rõ rệt.
Theo ông Luyện, các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà có điều kiện lý tưởng để nuôi cá lồng bè. Do được các dãy núi đá bao quanh, người làm nghề ít gặp rủi ro khi gió bão. Bên cạnh đó, nơi đây có cảng tàu cá neo đậu nên nguồn cung thức ăn cho cá nuôi là các loại cá tạp rất dồi dào, giá rẻ.
“Do hoàn toàn cho cá ăn thức ăn là cá mồi, nên chất lượng thịt của cá nuôi gần như cá tự nhiên. Vì thế, cá nuôi lồng bè ở đây vừa dễ tiêu thụ, lại vừa được giá. Ngoài bán cho thương lái thu mua xuất khẩu, chúng tôi còn bán cho các nhà hàng, khách sạn phục vụ khách du lịch trên đảo Cát Bà”, ông Luyện nói.
Hiện người làm nghề chủ yếu nuôi cá song lai với mật độ khoảng 400 – 500 con mỗi ô lồng bè. Cá song lai dễ nuôi, ít bị bệnh, trung bình từ 6-7 kg thức ăn/kg cá thành phẩm. Sau 2 năm nuôi, cá có thể đạt trọng lượng từ 2,5 – 3 kg/con với giá trung bình hơn 200 nghìn đồng/kg. Sau khi trừ hao hụt và chi phí thức ăn, nhân công, người nuôi có thể thu lãi khoảng 40% trên tổng chi phí đầu tư.
Không phải lúc nào nghề nuôi cá lồng bè ở Cát Bà cũng “lên hương”. Giai đoạn khó khăn nhất là khi dịch bệnh COVID-19 hoành hành, hàng nghìn tấn cá đến kỳ thu hoạch không xuất bán được khiến người nuôi lâm vào tình cảnh hết sức khó khăn. Trước tình cảnh này, chính quyền huyện Cát Hải (nay là đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng) phải kêu gọi Nhân dân, doanh nghiệp chung tay hỗ trợ tiêu thụ. Khi đó, giá cá xuống thấp, trong đó cá song lai chỉ còn hơn 100 nghìn đồng/kg, khiến các hộ nuôi lỗ nặng.
Ngoài ra, con bão lịch sử Yagi xảy ra vào tháng 9/2025 cũng khiến nhiều hộ thiệt hại nặng nề. Tuy không đến mức mất trắng, nhưng gió bão quần thảo liên tục trong nhiều giờ đồng hồ đã khiến lượng lớn cá trong các ô lồng bè bị chết hoặc thất thoát ra ngoài tự nhiên.
Đến nay, khi khó khăn đã qua đi, những cơ sở nuôi cá lồng bè đã trở lại nhộn nhịp, người làm nghề có được cuộc sống no ấm. Trung bình mỗi cơ sở với 16 ô lồng bè thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Vì thế, họ càng thêm yêu đảo, quyết tâm bám biển và giữ lấy nghề cũng như có ý thức bảo vệ môi trường vịnh.
Ngoài ra, để tăng thêm thu nhập, thời gian gần đây, một số hộ nuôi lồng bè quy mô lớn còn phối hợp tổ chức cho khách du lịch thăm quan, trải nghiệm nghề nuôi cá lồng bè. Khi khách có nhu cầu, họ có thể chế biến cá nuôi tại chỗ hoặc đóng gói bảo quản để du khách đem về làm quà tặng./.
