Trong nghề nuôi tôm, thức ăn được xem là chìa khóa vàng quyết định sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và năng suất cuối vụ. Khi chế độ ăn phù hợp sẽ giúp tôm lớn nhanh, khỏe mạnh và hạn chế rủi ro bệnh tật.
Tuy nhiên, vào mùa mưa, thời tiết ẩm thấp, nhiệt độ thay đổi thất thường lại trở thành ác mộng của người nuôi. Nếu không bảo quản đúng cách, thức ăn rất dễ bị ẩm mốc, vón cục, mất chất dinh dưỡng, thậm chí sinh độc tố gây hại cho tôm.
Để giúp bà con yên tâm trong mùa mưa, bài viết dưới đây chia sẻ một số bí quyết bảo quản thức ăn tôm đúng cách, đảm bảo chất lượng dinh dưỡng và hạn chế rủi ro trong quá trình nuôi.
Thách thức trong bảo quản thức ăn mùa mưa
Mùa mưa mang lại nhiều khó khăn cho người nuôi tôm, đặc biệt trong khâu bảo quản thức ăn.
Trước hết, độ ẩm không khí cao khiến thức ăn dễ hút ẩm, dẫn đến vón cục, đổi màu, hoặc lên mốc. Các loại nấm mốc như Aspergillus flavus có thể phát triển nhanh trong điều kiện này, sinh ra độc tố aflatoxin – một chất cực độc gây tổn thương gan tụy và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của tôm.
Khi thức ăn bị hư hỏng, giá trị dinh dưỡng giảm sút, protein và vitamin bị phân hủy. Tôm ăn phải loại thức ăn này thường rối loạn tiêu hóa, yếu gan tụy, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, khiến tốc độ tăng trưởng chậm, sức đề kháng kém.
Không chỉ vậy, phần thức ăn dư thừa, vón cục dễ tan rã trong nước, làm ô nhiễm ao, tăng khí độc NH₃ và H₂S. Hậu quả là môi trường ao nuôi xấu đi, dễ phát sinh bệnh phân trắng, hoại tử gan tụy hay bệnh đường ruột hàng loạt.
Chuẩn bị kho bảo quản thức ăn
Muốn giữ được chất lượng thức ăn trong mùa mưa, điều quan trọng nhất là phải có nơi bảo quản đạt chuẩn.
Chọn vị trí kho cao ráo, thoáng mát, tránh gió lùa trực tiếp và nước mưa tạt.
Nền kho nên lát xi măng hoặc gạch men, có hệ thống thoát nước tốt để không bị ngập.
Không đặt bao thức ăn trực tiếp xuống nền đất. Bà con nên kê bao lên pallet gỗ hoặc kệ nhựa, cách mặt sàn ít nhất 20–30 cm để tránh hút ẩm từ đất.
Bố trí các bao theo nguyên tắc nhập trước – dùng trước, tránh để hàng cũ tồn lâu.
Duy trì nhiệt độ dưới 30°C và độ ẩm không khí dưới 75% trong kho để ngăn vi sinh vật phát triển.
Một mẹo nhỏ là có thể đặt thêm vôi bột, túi hút ẩm hoặc than hoạt tính trong góc kho để giữ môi trường luôn khô thoáng.
Cách bảo quản thức ăn sau khi mở bao
Khi mở bao, bà con chỉ nên lấy lượng vừa đủ dùng trong ngày, phần còn lại cần buộc kín miệng bao hoặc cho vào thùng nhựa có nắp đậy.
Tuyệt đối không để bao thức ăn mở lâu trong không khí ẩm, vì chỉ sau vài giờ, hơi nước có thể làm thức ăn hút ẩm, mất mùi thơm tự nhiên và giảm giá trị dinh dưỡng.
Nếu sử dụng thức ăn dạng viên, nên giữ nguyên bao bì gốc của nhà sản xuất. Khi cần chia nhỏ, dùng túi nilon chống ẩm hoặc thùng phi nhựa, dán nhãn ghi rõ ngày mở và hạn sử dụng để tiện quản lý.
Không nên phơi thức ăn dưới trời nắng gắt hoặc mưa nắng thất thường, vì dễ làm thức ăn nứt, giảm chất lượng hoặc hút ẩm ngược khi thời tiết thay đổi.
Điều chỉnh lượng cho ăn theo thời tiết
Mùa mưa, nhiệt độ nước ao thường giảm, oxy hòa tan thay đổi khiến tôm ăn chậm. Nếu vẫn giữ khẩu phần như ngày nắng, lượng thức ăn dư thừa sẽ nhiều, vừa tốn chi phí vừa gây ô nhiễm nước.
Do đó, bà con nên:
- Giảm 10–20% lượng thức ăn khi trời mưa hoặc âm u.
- Cho tôm ăn 4–5 cữ nhỏ mỗi ngày, giúp thức ăn được tiêu thụ hết, tránh thừa mứa.
- Ưu tiên máy cho ăn tự động hoặc cho ăn theo vòng tròn, quan sát phản ứng tôm để điều chỉnh hợp lý.
Bên cạnh đó, nên kết hợp trộn đạm hấp thu Nan Protein, Nano thảo dược gan, ruột, Nano khoáng vào thức ăn giúp tôm tiêu hóa tốt và tăng sức đề kháng khi thời tiết thay đổi, giảm thiểu rủi ro bệnh tật trong suốt mùa mưa.
Những sai lầm phổ biến khi bảo quản thức ăn mùa mưa
Dưới đây là những lỗi bà con thường gặp, tưởng chừng nhỏ nhưng hậu quả lại rất lớn:
- Đặt bao thức ăn trực tiếp dưới nền hoặc sát tường, khiến bao hút ẩm nhanh.
- Không che chắn kỹ khi vận chuyển dưới mưa, làm thức ăn ướt, vón cục.
- Dùng lại thức ăn đã có mùi lạ, lên mốc mà không kiểm tra kỹ.
- Trộn thuốc, vitamin vào thức ăn rồi để lâu, khiến phản ứng oxy hóa làm hỏng thức ăn.
- Không ghi chép hạn sử dụng, dẫn đến dùng nhầm thức ăn quá hạn.
- Những sai lầm này khiến tôm ăn kém, dễ rối loạn đường ruột, giảm miễn dịch, thậm chí gây thiệt hại nặng trong thời điểm mưa kéo dài.
Quy trình bảo quản chuẩn cho hộ nuôi
Để đảm bảo thức ăn luôn đạt chất lượng cao, bà con có thể áp dụng quy trình sau:
- Xây kho cao ráo, có mái che và thông gió tự nhiên.
- Xếp bao thức ăn trên kệ, cách tường và nền ít nhất 20 cm.
- Trang bị nhiệt kế và ẩm kế, theo dõi định kỳ điều kiện kho.
- Kiểm tra 2–3 ngày/lần, phát hiện sớm bao bị rách, ẩm hoặc có dấu hiệu mốc.
- Không tích trữ quá nhiều trong mùa mưa, chỉ nên nhập lượng đủ dùng 10–15 ngày.
Mùa mưa luôn là giai đoạn thử thách lớn với người nuôi tôm. Nhưng nếu bà con nắm vững kỹ thuật bảo quản thức ăn, kết hợp chăm sóc đúng quy trình thì hoàn toàn có thể yên tâm duy trì năng suất và lợi nhuận ổn định.
Thức ăn tốt chính là nền tảng cho đàn tôm khỏe mạnh, tăng trưởng nhanh và ít bệnh tật. Vì vậy, giữ kho khô, che chắn cẩn thận, dùng đúng cách và cho ăn hợp lý, đó là bí quyết giúp bà con thắng lớn ngay cả trong mùa mưa ẩm ướt.
Minh – Nano Vietnam Technology
