Cá ngừ của Việt Nam quan trọng trong những năm gần đây. Nhờ ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cùng nhu cầu tiêu thụ nội địa gia tăng, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Mexico đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những thách thức mới về cạnh tranh, bền vững và sự thay đổi trong chính sách nhập khẩu mà doanh nghiệp cần lưu ý.
Cơ hội từ CPTPP và nhu cầu gia tăng
Mexico hiện là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn thứ 12 của Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang quốc gia này trong 7 tháng đầu năm 2024 đạt gần 12 triệu USD, giảm 8% so với cùng kỳ. Sau sự sụt giảm trong 4 tháng đầu năm, XK sang thị trường này có xu hướng phục hồi và tăng trưởng nhanh chóng.
Một trong những động lực chính là ưu đãi thuế quan từ CPTPP. Theo đó, nhiều mặt hàng cá ngừ đông lạnh và chế biến từ Việt Nam được miễn hoàn toàn thuế nhập khẩu (mức cơ bản trước đây tới 20%), tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt so với các đối thủ ngoài khối.
Cùng lúc, ngành khai thác cá ngừ của Mexico chịu ảnh hưởng từ lệnh cấm khai thác của Ủy ban Cá ngừ nhiệt đới liên Mỹ (IATTC), khiến nguồn cung nội địa sụt giảm. Điều này buộc Mexico phải gia tăng nhập khẩu, đặc biệt là fillet cá ngừ đông lạnh từ châu Á, trong đó có Việt Nam.
Người tiêu dùng Mexico chuộng tiện lợi
Một đặc điểm nổi bật tại thị trường Mexico là thói quen tiêu dùng thiên về sản phẩm chế biến sẵn. Người dân ưa chuộng cá ngừ fillet đã làm sạch, đóng gói nhỏ lẻ, dễ chế biến và thuận tiện khi mua tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi. Điều này mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam trong việc phát triển các dòng sản phẩm phù hợp với kênh bán lẻ hiện đại.
Tuy nhiên, Mexico cũng thường xuyên áp dụng các chính sách bình ổn giá để chống lạm phát, trong đó có việc tạm miễn thuế cho một số sản phẩm cá ngừ đóng hộp. Những chính sách này đôi khi làm giảm lợi thế của Việt Nam từ CPTPP, đòi hỏi doanh nghiệp cần theo dõi sát để có chiến lược linh hoạt.
Xu hướng bền vững và yêu cầu minh bạch
Cũng như nhiều thị trường khác, tiêu chí bền vững và truy xuất nguồn gốc đang ngày càng được người tiêu dùng và hệ thống phân phối tại Mexico chú trọng. Các chứng nhận như MSC, “dolphin-safe” hay những bằng chứng không khai thác bất hợp pháp đang trở thành yếu tố quan trọng để sản phẩm có mặt tại các kệ hàng siêu thị.
Đây là thách thức không nhỏ đối với doanh nghiệp Việt Nam, bởi chi phí và quy trình để đạt chứng nhận bền vững là không hề đơn giản. Tuy vậy, nếu làm tốt, đây sẽ là chìa khóa để thâm nhập sâu hơn vào hệ thống bán lẻ hiện đại của Mexico.
Triển vọng thị trường
Với ưu thế thuế quan, nhu cầu nội địa gia tăng và xu hướng tiêu dùng thuận lợi, Mexico chắc chắn sẽ tiếp tục là thị trường tiềm năng cho cá ngừ Việt Nam trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các nhà cung cấp khác, sức ép về minh bạch nguồn gốc và rủi ro chính sách nhập khẩu là những thách thức không thể bỏ qua.
Trong bối cảnh thị trường thế giới nhiều biến động, Mexico được dự báo sẽ là một điểm sáng cho xuất khẩu cá ngừ Việt Nam, nếu doanh nghiệp biết nắm bắt cơ hội và chuẩn bị tốt cho các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe.
