Cá tra phi lê.
Sự mở rộng của các chuỗi nhà hàng và dịch vụ thương mại điện tử đang tạo điều kiện thuận lợi cho sự bùng nổ này.
Các nhà chế biến cá thịt trắng Trung Quốc, cùng với các nhà xuất khẩu cá tra và các loại cá thịt trắng giá rẻ khác trên toàn cầu, đang tận dụng nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm này tại Trung Quốc.
Xu hướng mở rộng của các chuỗi nhà hàng
Li Zhiwen, phó tổng giám đốc của Yangjiang Xincheng Aquatic Producers, đã chia sẻ tại một diễn đàn cá tra ở Vũ Hán rằng tiềm năng bán cá thịt trắng hiện nay gần như vô hạn. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của các chuỗi nhà hàng hải sản đại chúng của Trung Quốc là một yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này. Ông cho biết: “Xu hướng này không có dấu hiệu dừng lại, vì tăng trưởng kinh tế chậm lại có khả năng tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với các loài cá thịt trắng ở phân khúc thấp.”
Các chuỗi nhà hàng không chính thức phục vụ các món hải sản giá rẻ đang ngày càng phổ biến ở Trung Quốc. Tai Er, một chuỗi nhà hàng nổi tiếng, dự kiến sẽ mở thêm 100 nhà hàng trong nước và 20 nhà hàng ở nước ngoài trong năm nay. Trong khi đó, Xiao Yu Hao, với thực đơn gồm các món cá hầm và nướng, cũng đang nhắm đến việc mở rộng quy mô lớn.
Huang Junben, đồng sáng lập của Xiao Yu Hao, cho biết tại diễn đàn Vũ Hán rằng có tiềm năng lớn để mở rộng thêm các chuỗi nhà hàng tại Trung Quốc. Ông nói: “Sức hấp dẫn của lĩnh vực này mạnh nhất đối với người tiêu dùng trẻ, phụ nữ”. Giống như Tai Er, Huang có kế hoạch mở rộng chuỗi nhà hàng của mình ra nước ngoài, đặc biệt nhắm vào Đông Nam Á.
Sự tăng trưởng trong thương mại điện tử
Không chỉ có sự mở rộng chuỗi nhà hàng, các kênh thương mại điện tử của Trung Quốc cũng đã tạo điều kiện cho nhu cầu đối với các công ty chế biến các loài hải sản giá rẻ. Sự phát triển của thương mại điện tử Trung Quốc, dựa trên số lượng người dùng khổng lồ và các mặt hàng giá rẻ, đã cho phép các công ty lớn như Alibaba và Temu mở rộng sang các thị trường châu Á khác. Zheng Zhuofeng, Chủ tịch Guangdong Mingji Aquatic Products, cho biết công ty của ông đang tăng gấp đôi công suất sản xuất cá da trơn với mục tiêu mở rộng xuất khẩu và bán cho người tiêu dùng khu vực thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới.
Cá tra ngày càng trở nên phổ biến ở Trung Quốc nhờ vào giá thành thấp hơn so với các loại cá nước ngọt được sản xuất trong nước như cá chép. Tại Bắc Kinh, nhà hàng Yu Ni Zai Yi Qi cạnh tranh với làn sóng mới của các chuỗi cửa hàng ăn uống bình dân tập trung vào cá, bao gồm cả chuỗi Tai Er đang mở rộng nhanh chóng, dựa vào cá tra như một món chủ yếu trong thực đơn. Một nhà hàng khác, Seven Fresh, nhanh chóng đưa cá tra trở thành mặt hàng chủ lực với các món cá nướng có giá từ 22,9 – 26,9 nhân dân tệ (3,2 – 3,76 USD).
Một nhân viên tại siêu thị Shou Gang ở Bắc Kinh cho biết, phi lê cá tra đông lạnh cũng rất phổ biến trong thị trường thực phẩm dành cho trẻ em ở Trung Quốc, vì cá tra là loại cá thịt trắng sạch và mềm được nhiều bậc cha mẹ tin dùng như một lựa chọn lành mạnh cho con mình.
Cá tra Việt Nam: Lợi thế trong thị trường thủy sản giá rẻ
Trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc chậm lại, người tiêu dùng đã trở nên e dè hơn, buộc các nhà nhập khẩu thủy sản trong nước phải tập trung vào các loài giá rẻ hơn, đặt cá tra Việt Nam vào vị trí đắc địa để tận dụng lợi thế. Doanh số bán cá tra và cá rô phi đều tăng trong những tháng gần đây do nền kinh tế Trung Quốc suy yếu. Tuy nhiên, sự gia tăng của cá tra đã tác động tiêu cực đến các nhà sản xuất cá rô phi trong nước, những người đang hy vọng giảm sự phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu bằng cách bán nhiều hơn trong nước. Cá rô phi vẫn cạnh tranh về giá với cá tra, nhưng giá tăng vọt vào đầu năm nay do sản lượng giảm, thậm chí còn khả năng tăng nữa, có thể khiến người mua thủy sản chuyển sang hướng khác.
Số liệu thống kê trong báo cáo Sản phẩm Thủy sản Trung Quốc của USDA tháng 3/2024 đề cập “cuộc chiến” giữa hai loài. Mặc dù báo cáo cho thấy nhập khẩu cá tra Việt Nam vào Trung Quốc đã giảm từ 228.000 tấn năm 2022 xuống còn 128.000 tấn vào năm 2023, nhưng con số này vẫn cao hơn tổng xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc đạt 126.000 tấn vào năm ngoái.
Tín hiệu tốt cho một số nhà cung cấp trong nước là sản lượng thủy sản của Trung Quốc trong năm 2024 dự kiến sẽ tăng nhờ “diện tích nuôi trồng thủy sản mở rộng và hiệu quả sản xuất”. Doanh số bán lẻ trong lĩnh vực thực phẩm cũng đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu gặp khó khăn.
Anh Thư ( Báo Nông Nghiệp Việt Nam)
