Những ngày đầu năm, ngư dân ven biển xã Mỏ Cày bước vào mùa khai thác ốc gạo, nguồn lợi được ví như “lộc biển” từ lòng cát. Mùa ốc không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập, mà còn góp phần ổn định sinh kế, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Thủ phủ ốc gạo
Khi trời còn chưa hửng sáng, nhiều ngư dân xã Mỏ Cày đã tất bật đưa ghe ra khơi “săn” ốc gạo. Trên bãi biển, ánh đèn pin le lói, tiếng máy ghe rền vang phá tan màn đêm tĩnh lặng, mở đầu một ngày mưu sinh mới.
Ốc gạo hay còn gọi là ốc ruốc, ốc lể thường xuất hiện nhiều từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, khi nước biển lạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho ốc sinh trưởng. Đây cũng là thời điểm nhiều ngư dân tạm gác nghề khai thác cá, mực để chuyển sang cào ốc, tận dụng nguồn lợi tự nhiên nhằm tăng thêm thu nhập.
Anh Nguyễn Văn Hùng ở xã Mỏ Cày, ngư dân có hơn 15 năm gắn bó với nghề cào ốc cho biết, khu vực khai thác ốc chủ yếu nằm ở vùng biển cách bờ khoảng 500m đến 1km. Ốc sinh sống trong lớp cát ở độ sâu nước biển khoảng 7 – 10m, nên để khai thác, ngư dân phải sử dụng sào sắt dài từ 8 – 10m, nặng khoảng 30kg, một đầu gắn vợt chuyên dụng để cào xuống đáy biển. Mỗi ghe thường có từ 2 – 3 lao động, thay phiên nhau làm việc liên tục từ sáng sớm đến khoảng 11 – 12 giờ trưa..
“Cào ốc là công việc khá nặng nhọc, đòi hỏi sức khỏe và kinh nghiệm. Người làm phải giữ chắc sào, cảm nhận được lớp cát dưới đáy biển để kéo vợt đúng hướng. Dù vất vả, nhưng bù lại thu nhập ổn định nên anh em đều phấn khởi bám nghề,” anh Hùng chia sẻ.
Theo anh Hùng, hiện nay mới đầu mùa khai thác nên sản lượng ốc chưa nhiều, bình quân mỗi ghe khai thác được từ 200 – 250kg/ngày. Tuy nhiên, bù lại ốc có kích cỡ lớn, được thương lái thu mua với giá cao, dao động từ 25 nghìn đồng đến 30 nghìn đồng/kg. Sau khi trừ chi phí nhiên liệu và các khoản khác, mỗi lao động có thể thu nhập từ 1 đến 1,5 triệu đồng/người/ngày.
Từ lâu, vùng biển xã Mỏ Cày được xem là “thủ phủ” ốc gạo của tỉnh Quảng Ngãi. Mỗi khi mùa ốc đến, hàng chục ghe thuyền đồng loạt ra khơi, tạo nên khung cảnh lao động sôi động trên biển. Trên bờ, thương lái tập trung thu mua ngay khi ghe cập bến, giúp ngư dân tiêu thụ ốc thuận lợi.
“Mùa ốc là thời điểm bà con ngư dân chúng tôi có thu nhập khá nhất trong năm. Chỉ trong vài tháng, nếu trúng mùa, mỗi người có thể tích lũy được một khoản tiền để trang trải cuộc sống và chuẩn bị cho những tháng biển động”, ngư dân Huỳnh Tấn Minh, ở xã Mỏ Cày, phấn khởi nói.
Không chỉ mang lại thu nhập, nghề cào ốc còn tạo việc làm cho nhiều lao động ven biển, nhất là những người không có điều kiện khai thác xa bờ, góp phần ổn định đời sống người dân vùng bãi ngang.
Khai thác đi đôi với bảo về nguồn lợi
Theo Chủ tịch UBND xã Mỏ Cày Trần Ngọc Nam, nghề cào ốc gạo là sinh kế truyền thống và đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của địa phương. Mỗi năm, vào mùa cao điểm, hàng trăm lao động tham gia khai thác, góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân.
“Ốc gạo là nguồn lợi tự nhiên có giá trị, phù hợp với điều kiện khai thác gần bờ của ngư dân địa phương. Nhờ mùa ốc, nhiều hộ gia đình có thêm nguồn thu nhập đáng kể, cải thiện đời sống và từng bước vươn lên ổn định kinh tế”, ông Nam cho biết.
Tuy nhiên, để nguồn lợi này được khai thác lâu dài và bền vững, chính quyền địa phương luôn chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của ngư dân trong việc khai thác hợp lý, không sử dụng các phương tiện mang tính tận diệt hoặc khai thác quá mức.
“Chúng tôi xác định rõ việc khai thác phải đi đôi với bảo vệ nguồn lợi. Địa phương thường xuyên phối hợp với các ngành chức năng tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân tuân thủ quy định trong khai thác thủy sản, đồng thời đảm bảo an toàn khi hoạt động trên biển. Đây là yếu tố quan trọng để nghề cào ốc phát triển ổn định, lâu dài”, ông Nam chia sẻ.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng khuyến khích ngư dân khai thác theo mùa vụ, không khai thác trong thời gian sinh sản, góp phần tái tạo nguồn lợi tự nhiên. Việc nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ giúp duy trì sinh kế cho người dân, mà còn bảo vệ hệ sinh thái biển, hướng đến phát triển kinh tế bền vững.
Mùa ốc gạo tuy chỉ kéo dài vài tháng, nhưng mang lại nguồn thu nhập quan trọng, giúp nhiều gia đình ven biển ổn định cuộc sống. Và hơn hết, khi việc khai thác gắn với bảo vệ nguồn lợi không chỉ góp phần duy trì sinh kế bền vững, mà còn gìn giữ “lộc biển” từ lòng cát, để mỗi mùa biển về tiếp tục mang theo niềm tin và hy vọng cho người dân miền biển.
Linh Đan ( Báo Quãng Ngãi)
