Nuôi tôm dưới tán rừng hướng đến xuất khẩu tôm sạch Cà Mau
Ông Trần Văn Quyết, thành viên Hợp tác xã lúa-tôm Trí Lực, huyện Thời Bình, tỉnh Cà Mau là một trong những nông dân đang xây dựng mô hình luân canh tôm – lúa thích ứng với biến đổi khí hậu hiệu quả.
Ông Quyết cho biết: Trên diện tích 2ha của gia đình, ông thực hiện mô hình nuôi tôm sú kết hợp cua, cá trong 6 tháng mùa khô khi nước nhiễm mặn. Khi mùa mưa đến, ông tháo nước mặn và tận dụng nước mưa để trồng lúa, kết hợp nuôi tôm càng xanh. Điểm đặc biệt của mô hình này là không sử dụng phân bón, hóa chất hay thuốc bảo vệ thực vật, giúp giảm chi phí đáng kể và mang lại thu nhập cho nông dân khoảng 150 triệu đồng/ha/năm.
Trong khi đó, tại các vùng rừng ngập mặn, mô hình tôm – rừng đã được duy trì và phát triển trong nhiều năm qua. Đây là phương thức canh tác mà người dân chung tay giữ rừng và ngược lại, tán rừng che chở cho vật nuôi, tạo ra nông sản sạch.
Gia đình ông Trần Minh Trí ở xã Viên An Đông, huyện Ngọc Hiển là một minh chứng điển hình. Với 15ha đất nuôi tôm dưới tán rừng, ông Trí có nguồn thu hơn 500 triệu đồng mỗi năm.
Ông Trí cho biết: Dưới tán rừng, nông dân chỉ cần chọn giống tôm tốt thả xuống vuông, tôm sẽ tự kiếm ăn và lớn lên một cách tự nhiên. Sản phẩm tôm sạch này được bao tiêu toàn bộ để phục vụ chế biến và xuất khẩu.
Mô hình này không chỉ mang lại sinh kế bền vững mà còn góp phần bảo vệ và phát triển rừng ven biển. Hiện, toàn tỉnh Cà Mau có khoảng 25.000 ha tôm sinh thái, với sản lượng hơn 10.000 tấn/năm.
Hội Nông dân Cà Mau phát triển các mô hình nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu
Ông Huỳnh Quốc Hùng – Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Cà Mau cho biết: Là tỉnh cực Nam của Tổ quốc với ba mặt giáp biển, Cà Mau đang phải đối mặt với những tác động ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu. Tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở đất, mưa bão bất thường đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống người dân.
Rõ nét nhất trên địa bàn tỉnh những năm gần đây là: Vào mùa khô tình trạng nhiệt độ tăng cao, hạn hán khốc liệt, thiếu nước, xâm nhập mặn sâu vào nội đồng. Vào mùa mưa, tình trạng lốc xoáy diễn ra thường xuyên, mưa lớn bất thường, ngập úng đô thị, triều cường, nước biển dâng gây sạt lở đất bờ sông, bờ biển và sụt lún đất tại một số nơi diễn biến phức tạp… ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất của nhân dân trên địa bàn tỉnh
Trước những thách thức của biến đổi khí hậu và yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để hỗ trợ nông dân xây dựng và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả thích ứng với biến đổi khí hậu sản xuất phù hợp với từng lĩnh vực.
Lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Cà Mau và lãnh đạo Huyện ủy U Minh thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản. Ảnh: ĐVCC.Cụ thể, trong lĩnh vực nuôi thủy sản có mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh cho lợi nhuận trung bình 350 triệu đồng/ha/năm. Trong khi đó, mô hình tôm sú quảng canh cải tiến mang lại lợi nhuận trung bình 60 triệu đồng/ha/năm.
Về lĩnh vực trồng trọt: Mô hình canh tác lúa hữu cơ, diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn lúa hữu cơ đến nay là 802 ha, lợi nhuận trung bình 25 triệu đồng/ha/vụ; mô hình sản xuất lúa an toàn có lợi nhuận trung bình 15 triệu đồng/ha/vụ.
Mô hình tổng hợp có các mô hình: Luân canh lúa – tôm, đây là mô hình sản xuất tổng hợp có hiệu quả đang được nhân rộng, lợi nhuận từ lúa trung bình khoảng 18 triêu đồng/ha, lợi nhuận từ thủy sản khác (tôm sú, tôm càng xanh, cua,… ) từ khoảng 60 triệu đồng/ha. Tổng lợi nhuận trung bình khoảng 78 triệu đồng/ha.
Mô hình tôm sinh thái dưới tán rừng, đây là mô hình nuôi tôm bền vững năng suất tôm đạt khoảng 250 – 350 kg/ha, chi phí sản xuất tôm khoảng 30 triệu đồng ha/năm, lợi nhuận trung bình 70 triệu đồng/ha/năm. Ngoài ra còn xen canh cua, năng suất cua khoảng 180 kg/ha, lợi nhuận trung bình khoảng 50 triệu đồng/ha/năm.
Để giúp nông dân liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau đã tập trung xây dựng các chi hội, tổ hội nghề nghiệp theo nguyên tắc “5 tự” và “5 cùng”. Đến nay, các cấp Hội Nông dân tỉnh Cà Mau đã thành lập được 48 Chi hội và 852 Tổ hội Nông dân nghề nghiệp hoạt động hiệu quả.
Song song đó, phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi được hội viên, nông dân tỉnh Cà Mau hưởng ứng tích cực, khơi dậy tinh thần sáng tạo, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Qua phong trào, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau đã có 410.841 lượt hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp, trong đó có 473 hộ đạt lợi nhuận từ 1 tỷ đồng/năm trở lên. Đặc biệt, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau đã thành lập được 10 Câu lạc bộ “Nông dân tỷ phú” đã được thành lập.
Bên cạnh đó, các cấp Hội còn đẩy mạnh hỗ trợ nông dân khởi nghiệp sáng tạo, mỗi năm xây dựng 9 mô hình điểm và tổ chức tôn vinh các cá nhân tiêu biểu.
Nguồn lực tài chính cũng là một điểm sáng trong hoạt động của Hội. Quỹ Hỗ trợ Nông dân tỉnh, dù thành lập sau nhiều đơn vị khác, đã vươn lên mạnh mẽ. Đến nay, nguồn quỹ Quỹ HTND tỉnh Cà Mau đã đạt 68 tỷ đồng, triển khai 415 dự án, giúp 5.489 hội viên tiếp cận vốn xây dựng các mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhờ nguồn vốn này, thu nhập của các hộ dân tham gia mô hình đã tăng thêm khoảng 30-40 triệu đồng/hộ/năm. Hội cũng tích cực hỗ trợ thành lập các mô hình kinh tế tập thể, với kết quả đã có 355 Tổ hợp tác và 102 Hợp tác xã ra đời.
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song theo lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Cà Mau, sản xuất nông nghiệp tại địa phương vẫn đối mặt với không ít thách thức. Tình hình biến đổi khí hậu vẫn diễn biến phức tạp, khó lường, trong khi sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún và hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu. Thêm vào đó, giá cả vật tư đầu vào tăng trong khi giá tôm nguyên liệu lại bấp bênh, gây khó khăn cho bà con. Sự liên kết trong sản xuất còn hạn chế, và các hợp tác xã còn yếu về năng lực quản lý và vốn, khiến việc nhân rộng mô hình gặp khó khăn.
Để tiếp tục phát huy vai trò của mình, trong thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau sẽ tập trung vào các giải pháp trọng tâm. Hội Nông dân tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục tuyên truyền để nông dân chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và thấy được vai trò của rừng.
Đồng thời, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau sẽ đẩy mạnh thành lập các chi, tổ hội nghề nghiệp làm nòng cốt để phát triển thành các hợp tác xã kiểu mới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0, chuyển đổi số trong sản xuất, kết nối thị trường và xây dựng thương hiệu.
Một mục tiêu quan trọng khác là Hội Nông dân tỉnh Cà Mau vận động nông dân phát triển nền nông nghiệp xanh, thân thiện với môi trường, thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.
Cùng với đó, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục huy động các nguồn lực, đặc biệt từ Quỹ Hỗ trợ nông dân, và thu hút các dự án giảm phát thải khí nhà kính để nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Đức Thịnh – Nguồn Báo Dân Việt
