Báo cáo “Khai thác nguồn nước” do Ngân hàng Thế giới (WB) và WWF công bố khẳng định nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, là một trong những cơ hội đầu tư bền vững hàng đầu trong 25 năm tới. Ngành có thể tạo ra tới 22 triệu việc làm mới vào năm 2050, đồng thời cung cấp nguồn protein có phát thải khí nhà kính thấp nhất trong các loại hình sản xuất thực phẩm.
Ecuador, quốc gia sản xuất tôm lớn thứ hai thế giới, đạt sản lượng 1,477 triệu tấn, xuất khẩu 6,3 tỷ USD năm 2024. Thành công nhờ mô hình nuôi mật độ vừa, sử dụng sục khí điện thay dầu diesel, quản lý hiệu quả FCR (1,4), nuôi 3 vụ/năm và chuỗi sản xuất khép kín. Tuy nhiên, ngành đang đối mặt với rủi ro môi trường, El Niño, phá rừng ngập mặn và áp lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Tại Bangladesh, tôm sú chiếm 75% giá trị xuất khẩu thủy sản, tương đương 530 triệu USD. Tuy nhiên, sản xuất quy mô nhỏ, năng suất thấp (0,37 tấn/ha), dịch bệnh, giống kém chất lượng và hạn chế tiếp cận tài chính đang là rào cản lớn.
Thái Lan ghi nhận sản lượng tôm càng xanh đạt 45.815 tấn (2023), trị giá 287 triệu USD. Ngành phát triển nhờ cải tiến giống (tôm đơn tính), song gặp thách thức từ dịch bệnh, khí hậu và thiếu hụt lao động.
Trong bối cảnh ngành khai thác tự nhiên suy giảm, nuôi tôm đang nổi lên như giải pháp cung cấp protein bền vững, nhưng thành công phụ thuộc vào đổi mới công nghệ, quản lý môi trường và hỗ trợ tài chính hiệu quả.
