Bạc Liêu ứng dụng công nghệ cao trong nuôi tôm từ sản xuất giống đến quản lý ao nuôi, nâng cao giá trị, hướng tới phát triển bền vững và thích ứng khí hậu.
Nhiều công nghệ hiện đại được ứng dụng hiệu quả
Tiêu biểu là công nghệ tuần hoàn nước (RAS) được áp dụng trong cả sản xuất giống và nuôi thương phẩm, đặc biệt tại các mô hình nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng. Với diện tích áp dụng hơn 2.250ha, hệ thống RAS cho phép tái sử dụng nguồn nước và kiểm soát môi trường nuôi chặt chẽ, giúp tăng hiệu quả kinh tế từ 15-20% so với phương pháp truyền thống.
Bên cạnh đó, công nghệ Biofloc cũng được áp dụng phổ biến ở giai đoạn ương tôm (10-20 ngày đầu) trong các mô hình thâm canh và siêu thâm canh, với tổng diện tích khoảng 2.000ha. Công nghệ Biofloc giúp tăng tỷ lệ sống, hạn chế bệnh đường ruột và giảm chi phí xử lý môi trường, góp phần tăng hiệu quả kinh tế từ 10-12% trong giai đoạn ương.
Ngoài ra, các mô hình nuôi khác như: nhà màng, ao nổi, ao lót bạt, kết hợp với công nghệ tuần hoàn nước và xử lý chất thải khép kín… cũng đang được mở rộng. Mô hình thiết kế liên hoàn gồm ao nuôi, ao lắng, ao trữ nước và ao xử lý thải giúp hạn chế ô nhiễm môi trường và giảm rủi ro dịch bệnh. Nhờ đó, tỷ lệ thành công trong nuôi tôm siêu thâm canh tăng lên 70% (so với 60% trước đây), và ở mô hình thâm canh tăng từ 38% lên 45%.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến tham quan mô hình nuôi tôm công nghệ cao của Công ty Long Mạnh. Ảnh: Trọng Linh.
Nhiều doanh nghiệp tại Bạc Liêu đóng vai trò tiên phong trong ứng dụng công nghệ cao. Tại ấp 15, xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình, ông Long Văn Nghĩa – Giám đốc Công ty Thủy sản Long Mạnh – cho biết: “Chúng tôi đã đầu tư hệ thống cảm biến đo chất lượng nước, công nghệ phân tích hình ảnh tôm qua ứng dụng di động, hệ thống bổ sung oxy tự động và đang phát triển công nghệ theo dõi mức độ bắt mồi để điều khiển máy cho ăn hợp lý, giảm lãng phí”.
Đặc biệt, sáng kiến của người dân trong quá trình sản xuất cũng được đánh giá cao. Ví dụ như việc sử dụng áp lực từ máy sục khí để thu gom vỏ tôm, phân thải liên tục 24/24, giữ môi trường ao luôn sạch sẽ và ổn định, ông Mạnh cho biết thêm.
Số hóa và tự động hóa
Việc ứng dụng điện toán đám mây trong quản lý ao nuôi đang được khuyến khích rộng rãi. Thông qua việc thu thập dữ liệu từ cảm biến, hệ thống xi-phông đáy, máy cho ăn và thiết bị sục khí, người nuôi có thể giám sát đồng bộ các yếu tố như chất lượng nước, kích cỡ tôm, thời tiết… Nhờ đó, giảm chi phí nhân công từ 3-5%, sử dụng thuốc, hóa chất đúng liều lượng và đúng thời điểm.
Tại Công ty TNHH Công nghệ sinh học Trúc Anh, ông Đào Văn Liêm cho biết: “Chúng tôi kiểm soát chất lượng tôm giống bằng xét nghiệm PCR, sử dụng phần mềm để quản lý trại và lịch cho ăn. Ngoài ra, app Tomota giúp đếm tôm chính xác khi xuất bán, thay thế hoàn toàn phương pháp thủ công. Công nghệ điện phân muối cũng được dùng để xử lý nước đầu vào, đảm bảo an toàn sinh học”.
Tuy nhiên, ông Liêm cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Thách thức lớn là chi phí đầu tư và khả năng tiếp cận công nghệ mới của người lao động. Vì vậy, cần thêm sự hỗ trợ từ Nhà nước và các đơn vị chuyển giao”.
Công nghệ cho tôm nuôi ăn tự động. Ảnh: Trọng Linh.
Trung tâm Khuyến nông và Giống nông nghiệp tỉnh Bạc Liêu (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đang tích cực triển khai các mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu, như mô hình tôm – cua – cá tại huyện Đông Hải (70 ha) và mô hình tôm – lúa sinh học được hỗ trợ bởi WWF. Đồng thời, Trung tâm tăng cường tập huấn, xây dựng các Tổ Khuyến nông cộng đồng, kết hợp ứng dụng phần mềm “Nông nghiệp xanh” để đưa công nghệ đến gần nông dân hơn.
Ông Nguyễn Đức Khoa, Phó Phòng Kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông và Giống nông nghiệp tỉnh Bạc Liêu, cho biết: “Chúng tôi chú trọng vào hướng nuôi hai giai đoạn, sử dụng vi sinh định kỳ và lồng ghép trồng rừng ngập mặn để tạo hệ sinh thái bền vững, giảm phát thải khí nhà kính. Ngành sẽ tập trung phân vùng nuôi phù hợp, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, khuyến khích liên kết hợp tác xã với doanh nghiệp, nâng cao năng lực quản lý và tiếp tục hợp tác nghiên cứu khoa học”.
Việc mạnh dạn áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại đang tạo ra những bước chuyển quan trọng cho ngành thủy sản Bạc Liêu. Không chỉ giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân, mà còn đảm bảo phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, từng bước khẳng định vị thế “thủ phủ tôm công nghệ cao” của Bạc Liêu.
