Thời gian gần đây, cá nuôi lồng bè tại vịnh Vân Phong chết hàng loạt diện rộng, khiến nhiều hộ dân gặp nhiều khó khăn và thiệt hại nặng nề.
Người nuôi gặp khó vì cá chết đúng vụ thu hoạch
Thời gian gần đây, vùng nuôi trồng thủy sản lồng bè vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa ghi nhận tình trạng cá nuôi lồng bè đến kỳ xuất bán bị chết trên diện rộng, tập trung tại các khu vực nuôi thuộc địa bàn xã Đại Lãnh.
Theo báo cáo số 564/BC-UBND ngày 29/9/2026 của UBND xã Đại Lãnh, toàn xã có 919 bè nuôi với tổng số 35.662 ô lồng. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin cá chim bị chết, chính quyền địa phương đã phối hợp cùng Trạm Kiểm ngư Ninh Hòa – Vạn Ninh, Trạm Chăn nuôi và Thú y, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường tiến hành kiểm tra thực địa, thu thập thông tin dịch tễ. Theo đó, tại hộ ông Tạ Chí Thái Nguyên, cá chim bị chết rải rác kéo dài khoảng nửa tháng, mỗi ngày chết từ 50 – 60 con/ô lồng với dấu hiệu lở loét trên thân, bơi lờ đờ. Tại hộ ông Võ Phúc Toàn, cá chim 3 tháng tuổi chết kéo dài 7 ngày, thiệt hại hơn 50% sản lượng.
Ghi nhận thực tế tại lồng bè cho thấy tình trạng cá chết khiến nhiều người nuôi không khỏi lo lắng. Ông Nguyễn Văn Hòa, ở xã Vạn Ninh hộ nuôi lồng bè ở xã Đại Lãnh cho biết, cá nuôi đang ăn bình thường thì yếu dần rồi chết. Chỉ tính riêng gia đình ông, vài tấn cá chim vây vàng chuẩn bị thu hoạch đã chết hoàn toàn.
“Chưa năm nào người nuôi lồng bè tại đây gặp tình cảnh cá chết nhiều và bất thường như năm nay”, ông Hòa lo lắng.
Cùng chung cảnh ngộ, anh Trương Trường Thành, trú xã Vạn Ninh, nuôi lồng bè tại thôn Ninh Tân (xã Đại Lãnh) đầu tư khoảng 18 vạn con cá chia làm nhiều lứa. Khoảng nửa tháng nay, cá chết rải rác rồi lan rộng khiến sản lượng hao hụt gần một nửa. Dù gia đình đã chủ động áp dụng các biện pháp xử lý theo kinh nghiệm nhưng tình hình không cải thiện. Với tổng vốn đầu tư khoảng 4 tỷ đồng, gia đình anh hiện mới thu hồi được hơn 1 tỷ đồng; số cá còn lại do chưa đạt kích thước nên tiếp tục được chăm sóc, chờ thu hoạch.
Trong khi đó, chị Hoàng Thị Phương ở thôn Đầm Môn (xã Đại Lãnh) thả nuôi 10 vạn con cá chim vây vàng trên 50 lồng bè vụ này cũng thiệt hại vài tấn cá. Theo chị Phương, sự việc xảy ra đúng thời điểm thu hoạch chính. Không chỉ thất thu sản lượng, thương lái còn ép giá từ 95.000 – 100.000 đồng/kg xuống còn khoảng 60.000 đồng/kg, khiến người nuôi càng thua lỗ nặng.
Môi trường bất lợi kết hợp vi khuẩn mật độ cao
Theo bà Trần Thanh Thúy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Khánh Hòa, từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, Chi cục ghi nhận cá chim vây vàng chết lồng bè tại hai vùng nuôi chính ở xã Đại Lãnh là Hòn Săng và Đầm Môn.
Bà Trần Thanh Thúy phân tích, tại vùng nuôi Hòn Săng, kết quả khảo sát và lấy mẫu xác định nguyên nhân ban đầu do yếu tố môi trường bất lợi. Kết quả kiểm tra mẫu cá ghi nhận mật độ cảm nhiễm vi khuẩn Vibrio rất cao, gây ra biểu hiện lở loét và khiến cá chết đồng loạt trong khoảng một tuần. Đến ngày 25/9, hiện tượng cá chết tại Hòn Săng đã dừng lại, số cá còn lại chủ yếu từ 20 ngày đến dưới 2 tháng tuổi, còn các lứa cá lớn hơn người dân đã thu hoạch bán để giảm bớt thiệt hại.
Đối với khu vực Đầm Môn, qua kiểm tra thực tế từ ngày 1 – 2/10, nguyên nhân ban đầu được xác định do điều kiện môi trường bất lợi, đặc biệt là chỉ số chất lơ lửng (TSS) trong nước tăng cao và hàm lượng oxy hòa tan sụt giảm xuống dưới ngưỡng cho phép (dưới 4 mg/L). Việc thiếu oxy cục bộ là yếu tố khiến cá chết nhanh trong hai ngày 1 và 2/10. Chi cục đã gửi mẫu cá tại Đầm Môn đi xét nghiệm các bệnh truyền nhiễm theo chương trình giám sát hằng năm để có kết luận chính thức.
Về các biện pháp khắc phục, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Khánh Hòa đã ban hành văn bản hướng dẫn vào ngày 28/9 về xử lý hiện tượng cá chim nuôi lồng chết, đồng thời chỉ đạo Trạm Chăn nuôi và Thú y Ninh Hòa – Vạn Ninh giám sát trực tiếp tại địa bàn, cập nhật báo cáo hằng ngày. Cơ quan chuyên môn hướng dẫn người nuôi thực hiện ngay các giải pháp như sục khí tăng cường oxy, vệ sinh lồng bè để tăng cường trao đổi nước, cách ly và điều trị bệnh theo phác đồ chính thống ngay cả khi chờ kết quả xét nghiệm.
Trả lời về điều kiện hỗ trợ thiệt hại cho người dân, bà Trần Thanh Thúy cho biết, quy định hiện hành áp dụng chính sách hỗ trợ khi dịch bệnh xảy ra nếu đáp ứng hai điều kiện bắt buộc: nguyên nhân tử vong phải thuộc danh mục bệnh truyền nhiễm nguy hiểm theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đồng thời hộ nuôi phải thực hiện đầy đủ việc kê khai ban đầu hoặc có giấy chứng nhận đăng ký nuôi trồng thủy sản theo hướng dẫn của cơ quan quản lý. Chi cục tiếp tục khuyến cáo bà con tuân thủ kê khai, chủ động theo dõi chỉ tiêu môi trường và báo ngay cho chính quyền địa phương khi có dấu hiệu bất thường để kịp thời phối hợp xử lý.
Kim Sơ (Nông Nghiệp Việt Nam)
